
Από την «Τερατώδη Μελέτη» στις «Θεραπείες αποστροφής» και το «Εργαστήριο δηλητηρίου».
Πείτε τα αντιδεοντολογικά, ανήθικα και απαγορευμένα, πείτε τα φρικιαστικά, αποτρόπαια και στυγερά, και θα έχετε σε όλα δίκιο.
Γιατί είναι πράγματι ακριβώς αυτό: όταν ο άνθρωπος μετατρέπεται σε κτήνος για «επιστημονικούς» σκοπούς και «ερευνητικές» ανάγκες.
Όταν ο άνθρωπος κακοποιεί τους συνανθρώπους του χωρίς τύψεις και δεύτερες σκέψεις.
Ο ανθρώπινος πειραματισμός βέβαια και η κλινική ηθική έχουν εξελιχθεί με τα χρόνια.
Γιατί δεν είναι πολύ παλιά οι εποχές που χρησιμοποιούνταν ως πειραματικά υποκείμενα φυλακισμένοι, σκλάβοι και άνθρωποι του περιθωρίου.
Ούτε και απέχουμε τόσο από τα χρόνια που φωτισμένοι γιατροί δοκίμαζαν στον εαυτό τους τα πειράματά τους, απρόθυμοι να ρισκάρουν τις ζωές των άλλων. Για τον αυτο-πειραματισμό έχουμε μιλήσει και παλιότερα, με επιστήμονες που έγιναν αυτοβούλως πειραματόζωα του εαυτού τους.
Με αυτά υπόψη, ας δούμε 10 διαβόητες υποθέσεις πειραμάτων σε ανθρώπους, με την ελπίδα ότι έχουμε διδαχθεί ως ανθρωπότητα για την ανηθικότητα της πράξης αλλά και τη μεθοδολογικά παρακινδυνευμένη επιστημονική γνώση που αποκτιέται από τέτοιες αντιδεοντολογικές πρακτικές…
- Το Πείραμα του Στάνφορντ

Το περίφημο «Stanford Prison Experiment» ήταν μια ψυχολογική δοκιμασία που σχεδιάστηκε για να μελετήσει τις ανθρώπινες αντιδράσεις σε κατάσταση εγκλεισμού αλλά και τις συμπεριφορικές αλλαγές τόσο των τροφίμων όσο και των δεσμοφυλάκων. Το πείραμα εκτελέστηκε το 1971 από ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής τον διαπρεπή ψυχολόγο Φιλίπ Ζιμπαρντό, στο υπόγειο του τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, που είχε μετατραπεί κατάλληλα σε φυλακή. Προπτυχιακοί φοιτητές χρησιμοποιήθηκαν εθελοντικά ως πειραματικά υποκείμενα και στις δύο συνθήκες (φύλακες / κρατούμενοι): τόσο οι τρόφιμοι όσο και οι δεσμοφύλακες υιοθέτησαν σχεδόν αμέσως τους νέους τους ρόλους, υπερβαίνοντας τις αντιδράσεις που προέβλεπε η ψυχολογική δοκιμασία, καταλήγοντας σε επικίνδυνες και ακραίες καταστάσεις. Το 1/3 των «δεσμοφυλάκων» επέδειξαν «αυθεντικές» (όπως σχολιάζεται στο πείραμα) σαδιστικές τάσεις, με τους περισσότερους «κρατουμένους» να τραυματίζονται ψυχολογικά (και να κακοποιούνται σωματικά), ωθώντας τον Ζιμπαρντό να εγκαταλείψει άρον-άρον το πείραμα…


